O co chodzi z tym VUCA?

Mając córkę w gimnazjum, codziennie wzbogacam moje słownictwo o nowe zwroty i wyrażenia, nadające się (bądź nie nadające się) do publikowania. Dużo tam anglicyzmów, ale też zwrotów, których nie powstydzi się nawet najbardziej kreatywny słowotwórca. W języku korporacyjnym również pojawiają się nowe określenia. Już nie mówi się „świat oszalał” – tylko mówi się „świat VUCA” – i oczywiście znacząco kiwa głową. O co chodzi z tym VUCA? Czy naprawdę nie ma na to żadnej skutecznej rady? I co to właściwie oznacza dla HRów?

VUCA pochodzi od słów: volatility (zmienność), uncertainty (niepewność), complexity (złożoność) i ambiguity (niejednoznaczność). Termin ten został wymyślony przez amerykańską armię, utworzony z pierwszych liter słów opisujących specyfikę sytuacji podczas wojny. Dosyć szybko zaadaptowano VUCA na grunt biznesu – odnosząc go zwłaszcza do dziedziny rozwoju i szkoleń, ale również ogólnie do sposobu zarządzania organizacjami i różnymi dziedzinami społecznymi.

 

Co dokładnie rozumiemy jest pod pojęciem VUCA:

 

V(olatility) = zmienność

Mówi się, że zmiany są jedną z trzech pewnych rzeczy w życiu (oprócz podatków i śmierci). Charakter i natura zmian oddziałujących na nas każdego dnia są coraz trudniejsze do przewidzenia. To co zakładamy czy planujemy w dniu dzisiejszym, może być całkowicie błędne lub nieadekwatne jutro lub za 6 miesięcy.

U(ncertainty) = niepewność

Brak przewidywalności określonych zdarzeń, wysokie szanse na codzienne zaskoczenie oraz niskie poczucie świadomości i zrozumienia wstępujących problemów i wydarzeń. Nie wiemy co się wydarzy, kiedy i przede wszystkim dlaczego.

C(omplexity) = złożoność  

Chaos i zamieszanie, które nas otaczają, a także nadmiar dostępnych informacji. Jak odnaleźć się w powodzi danych i jak wychwycić to co naprawdę dla nas istotne?  (noise vs. signal, czyli odsiewanie szumu informacyjnego od istotnych sygnałów).

A(mbiguity) = niejednoznaczność

Brak jasnych uwarunkowań, błędnie odczytywane znaczenia, warunki i relacje przyczynowo-skutkowe. Nic nie jest tym co mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Bądź jak to mówią niektórzy „a interpretuj to sobie jak chcesz…”

 

 

Brzmi trudno i skomplikowanie? Prawda. Bo takie jest. Nie ma na to rady? Nieprawda. Łatwo nie będzie, ale na pewno możemy przygotować nasza organizację do otaczającej nas rzeczywistości. Najlepiej sposób ten opisał Bob Johansena,, autora. książki “Leaders Make the Future: Ten New Leadership Skills for an Uncertain World”. Zaproponował on zmianę słów stojących za VUCA:

 

V(ision) zamiast V(olatility).

Zdaniem Johansena posiadanie wizji działania organizacji jest szczególnie istotne w burzliwych czasach, pozwala jej przetrwać występujące turbulencje.

U(nderstanding) zamiast  U(ncertainty).

Według Johansena organizacje, które posiadły umiejętności komunikacyjne, wykraczające poza standardowe ramy poszczególnych obszarów biznesowych mają dużą szansę na realizację wcześniej określonej wizji.

C(larity) zamiast C(omplexity).

Johansen zauważa, że powinny zostać wprowadzone odpowiednie procesy zarządcze pozwalające dostarczyć decydentom informacji, które są niezbędne do podejmowania właściwych decyzji.

A(gility) zamiast A(mbiguity).

Johansen wskazuje, że organizacje powinny posiąść zdolność szybkiej adaptacji i przeprowadzani zmian, dostosowujących zasady ich funkcjonowania do chaotycznego otoczenia.

 

Jak dział HR może wspierać organizację w czasach VUCA:

  • rekrutacja pracowników o szerokich zainteresowaniach i wielu talentach
  • korzystanie z konsultantów na krótko- i średnio-terminowe projekty, outsourcing obszarów nie dodających strategicznej wartości do organizacji
  • wprowadzenie procesów najprostszych z możliwych, takich, które będzie dało się szybko dostosować do zmieniających się okoliczności
  • inwestycje w szkolenia i rozwój pracowników, zwłaszcza w takie działania rozwojowe, które odbywają się poza salą szkoleniową
  • powiększenie znaczenia mobilności pracowników, praca zdalna, wirtualne zespoły, itd.
  • inwestycje w technologie, dostęp do informacji z dowolnego miejsca w dowolnym czasie