Mój „boski” temperament

Na pierwszy rzut oka wydaje się to absolutnie niemożliwe – czyżby MBTI miało cokolwiek wspólnego z grecką mitologią? Czy coś łączy poszczególne profile z bogami, herosami i tytanami? „Naciągana teoria”. A jednak. Dzięki pracom dwóch Szwajcarów: Carla Spittelera (poety, noblisty) i Carla Gustawa Junga (psychologa, psychiatry) a także Amerykanina Davida Keirseya powstało nowe spojrzenie na klasyczną typologię – teoria temperamentów.

Temperament to coś co ustala i determinuje sposób zachowania się człowieka. Na ogół nie zmienia się z wiekiem, ale towarzyszy nam przez całe życie. Zachowanie jest narzędziem do zdobywania tego co chcemy w życiu osiągnąć.

Wyróżniamy cztery „boskie” rodzaje temperamentów:

  • SP (temperament Dionizosa) – ISTP, ESTP, ISFP, ESFP
  • SJ (temperament Epimeteusza) – ISTJ, ESTJ, ISFJ, ESFJ
  • NT (temperament Prometeusza) – INTP, ENTP, INTJ, ENTJ
  • NF (temperament Apollina) – INFJ, ENFJ, INFP, ENFP

 

SP (temperament Dionizosa) – ISTP, ESTP, ISFP, ESFP

Dionizos – bóg płodności, dzikiej natury i wina. Główną cechą temperamentu Dionizosa jest wolność i niepohamowanie. Idealny stan to robienie tego, co się chce, kiedy się chce. Temperament Dionizosa to kombinacja zmysłów (S – sensing) i postrzegania (P – perceiving), orientacja na tu i teraz, chwilę, spontaniczność, impuls, rzeczy praktyczne i pragmatyczne.

Jak rozpoznać „Dionizosa”:

  • Z euforią płynie na fali chwili obecnej
  • Aktywny, lubiący zabawę, wesoły i towarzyski, inicjator przeróżnych igraszek
  • Rozsiewa wokół siebie zaraźliwą atmosferę radości i pogody ducha
  • „Życie jest tu i teraz, jutro być może nie nadejdzie”
  • Nie ma zwyczaju oszczędzać, nie zadzwoni kiedy obiecał, zapomni o urodzinach lub rocznicach
  • Jest przekonany, że o wszystkim można rozmawiać
  • „Nic nigdy nie jest do końca przesądzone”
  • „Co było a nie jest nie pisze się w rejestr”
  • Kładzie akcent na czynność, działanie, a nie zakończenie procesu
  • Prawdopodobnie dla niego (i przez niego) stworzono koncepcję nauki przez zabawę
  • Bywa bardzo ambitny, kocha konkursy i zawody

 

SJ (temperament Epimeteusza) – ISTJ, ESTJ, ISFJ, ESFJ

Epimeteusz – brat Atlasa i Prometeusza, mąż Pandory (tej od puszki) – ucieleśnienie służby. Posiadał wewnętrzny spokój wynikający z czystego sumienia. Temperament Epimeteusza to połączenie zmysłów (S – sensing) i oceniania (J – judging), najbardziej ceni sobie poczucie obowiązku, służbę, tradycję, ciągłość i przynależność. Swoje cele osiąga poprzez absolutną wiarygodność, oddanie, wyrzeczenia i umiejętność myślenia o przyszłości.

Jak rozpoznać „Epimeteusza”:

  • „Odpowiedzialny egzemplarz rodzaju ludzkiego, który będzie robić to co należy”
  • Ma stałe i silne pragnienie aby służyć, być użytecznym, pracuje rzetelnie i ofiarnie
  • Bardzo wrażliwy na negatywne informacje zwrotne, czyli na krytykę i ewentualne kary
  • „Odgórny system obowiązków i nakazów jest ostoją społeczeństwa”
  • Chętnie ubezpiecza się od wszelkich przypadków i okoliczności
  • Z wiekiem wzrasta u niego umiłowanie tradycji i zainteresowanie ceremoniami
  • Dba o rzeczy materialne i niematerialne, stara się aby służyły jak najdłużej
  • Jest elementem stabilizacyjnym i z całego serca oddaje się swojemu powołaniu
  • Konsekwentnie postępuje tak, jak chciałby aby inni postępowali
  • Dziedzictwo i przekaz jest w centrum jego uwagi

 

NT (temperament Prometeusza) – INTP, ENTP, INTJ, ENTJ

Prometeusz – ulepił człowieka z gliny pomieszanej ze łzami i później dał mu ogień. Nauczył ludzi przetapiać metale, gotować jedzenie, uprawiać rolę, kuć zbroje, budować domy, czytać, pisać i ujarzmiać siły przyrody. Działanie jest środkiem do uzyskania doskonałości, zdolności i kompetencji. Dlatego „tylko głupiec sparzy się dwa razy w tym samym miejscu”. Temperament Prometeusza jest kombinacją intuicji (N – intuitive) i myślenia (T – thinking), to odkrywanie nowych rzeczy, zdolność zrozumienia kontekstów, opanowanie sił przyrody, przewidywanie przyszłych zjawisk i skutków. Jego głównym celem jest rozszerzanie repertuaru jego zdolności, umiejętności, wiedzy i kompetencji.

Jak rozpoznać „Prometeusza”:

  • Fascynuje go umiejętność zrozumienia, kontrolowania, przepowiadania i wyjaśniania zdarzeń oraz zjawisk
  • Kocha inteligencję jako przejaw ducha, nieustannie zadaje pytanie „dlaczego?”
  • Uczenie się, przyswajanie wiedzy to u niego praca na cały etat, od najmłodszych lat, zakres jego umiejętności i wiadomości jest szeroki
  • Jest niezależny i nonkonformistyczny
  • Wykonywanie czegoś „tylko tak” albo dlatego, że coś się tak robi od lat nie ma dla niego najmniejszego sensu
  • Wszystko mu jedno jak wygląda, co ma na sobie, jak wygląda jego ubranie lub pokój, a jednocześnie z zadziwiającą precyzją określi co się gdzie znajduje
  • Praca i zabawa jest wykonywana z takim samym zaangażowaniem
  • Jest otwarty na zmiany, chętnie wyłapuje wszelkie nowości
  • Może sprawiać wrażenie osoby chłodnej, z rezerwą, trochę tajemniczej
  • Zwięzły, lakoniczny, oszczędny w komunikacji i bardzo logiczny

 

NF (temperament Apollina) – INFJ, ENFJ, INFP, ENFP

Apollo – uważany za boga piękna, światła, życia, śmierci, muzyki, wróżb, prawdy, prawa, porządku, patrona sztuki i poezji, przewodnika muz. Temperament Apollina to skrzyżowanie intuicji (N – intuitive) z uczuciami (F – feeling), ludzie nim obdarzeni są ciągle w procesie przemian i nieustannie poszukują wyższych celów. Do wyrażania siebie wykorzystują często formę artystyczną.

Jak rozpoznać „Apollina”:

  • „Być albo nie być oto jest pytanie” – towarzyszy mu przez całe życie
  • Ma wyjątkowy dar mowy i wymowy, jego specyficzny czar przyciąga innych
  • Z niezmierną powagą przyjmuje i daje obietnice, a niedotrzymanie słowa jest według niego jednym z najcięższych przewinień
  • Ma wyjątkowy talent językowy
  • Chce być podziwiany, oceniany a przynajmniej zauważony, brak zainteresowania jest dla niego największą karą
  • Jest bardzo spostrzegawczy i wrażliwy na wszystkie elementy komunikacji werbalnej i niewerbalnej, rozpoznaje metafory wyrażane w gestach i mowie
  • Lubi obserwować i oceniać
  • Lubi pracować używając słów i myśli, ma silną potrzebę komunikacji z innymi ludźmi zarówno pośrednio, jak i bezpośrednio.
  • Wszystko co robi musi mieć znaczenie, a przy tym wzbogacać i umacniać innych
  • Interesuje go przyszłość, zwłaszcza odnośnie możliwości ludzi, zdolności ich rozwoju

 

Na moich warsztatach MBTI pokazuję związek pomiędzy tym co zostało napisane o cechach osobowości a realnymi zastosowaniami w praktyce. Jak zarządzać zespołem złożonym z różnej ilości Apollinów, Dionizosów i Prometeuszy? Jak się z nimi efektywnie komunikować? Jak dawać feedback? Wiele osób kieruje się zasadą „sądzę innych według siebie”, więc mają skłonność do oceniania innych przez pryzmat własnej osoby. Jednak zapoznanie się z tym co inni uważają za cenne i istotne, w kontekście ich charakterów i typów temperamentu jest niezbędną umiejętnością wszystkich pracujących z ludźmi.

Więcej informacji na temat „boskich” temperamentów można znaleźć w książce   Michal Cakrt’a „Kto jest kim. Typy osobowości dla menedżerów” (Wydawnictwo Helion). Lekturę tej książki serdecznie polecam, nie tylko osobom pochłoniętym MBTI…