MBTI tylko dla dorosłych czy również dla dzieci?

 

Bardzo często jestem pytana w trakcie prowadzonych przeze mnie warsztatów rozwojowych czy MBTI może być stosowany tylko i wyłącznie w przypadku osób dorosłych. Czy to co mówimy o dorosłych dotyczy również dzieci? Jak zachęcić przedszkolaka czy gimnazjalistę do wypełnienia kwestionariusza MBTI? I czy istnieje w ogóle dziecięca wersja kwestionariusza?

Okazuje się jednak że pewne „symptomy” preferencji można rozpoznawać już u dzieci 3-4 letnich. Oczywiście niektóre preferencje będą bardziej klarowne i łatwiejsze do odczytania, z innymi musimy poczekać do wieku wczesnoszkolnego. Niemniej jednak zachowania naszych pociech dosyć dobrze odzwierciedlają poszczególne pary preferencji i dają się opisać za pomocy profili MBTI. Jakich zatem znaków powinniśmy wypatrywać u naszych dzieci?

 

EKSTRAWERSJA CZY INTROWERSJA (skąd czerpiemy naszą energię – ze świata wewnętrznego czy zewnętrznego)battery_levels_800_7041

  • Łatwość nawiązywania kontaktów z innymi dziećmi: w przedszkolu, piaskownicy, „kulkowie”. Niektóre dzieci posiadają niezwykłą łatwość w podchodzeniu do innych dzieci, w zabawie z dziećmi nieznanymi. Podchodzą, podają rękę, pytają o imię, albo po prostu przyłączają się do zabawy bez pytania. Inne z kolei wolą się najpierw poprzyglądać, z bezpiecznej odległości poobserwować teren (najchętniej na kolanach rodzica), zanim dołączą do zabawy.
  • Poziom akceptacji gości w naszych domach: jedne dzieci bardzo lubią osoby nas odwiedzające, chętnie przychodzą się przywitać, lubią przebywać w towarzystwie osób dorosłych i „nakręcają” się podczas długich przyjęć. Inne za to wolą ciszę i spokój we własnym domu, nie lubią „obcych” na swoim terytorium, a na głośne przyjęcie reagują bólem głowy lub płaczem.
  • Mówienie: niektóre dzieci zaczynają mówić dosyć wcześnie i jak raz zaczną to „buzia im się nie zamyka”. Często wchodzą innym w słowo, przerywają rozmowy dorosłym, muszą natychmiast wypowiedzieć swoją kwestię „bo zapomną”. Korzystają z bogatego zasobu słownictwa, również kiedy głośno myślą. Za to inne dzieci mówią ciszej i mniej, ich wypowiedź poprzedzona jest głębokimi (jak na ich wiek) przemyśleniami, po czym wracają do swojego wewnętrznego świata. I właśnie przez ten świat wewnętrzny czasami sprawiają wrażenie, że nie słuchają co się do nich mówi.
  • Nauka: dla jednych dzieci najchętniej poprzez zabawę, aktywność fizyczną, interakcję z innymi dziećmi. Odrabiają lekcje przy kuchennym stole, tam gdzie toczy się życie rodzinne. Są też dzieci, które wolą uczyć się w ciszy i spokoju, powoli odbierają informacje, a następnie na swój sposób porządkują je i formułują po swojemu.

 

POZNANIE CZY INTUICJA (w jaki sposób postrzegamy świat – poprzez zmysły czy intuicję)custom_word_question_mark_15715

  • Podejście do zmiany: jedne dzieci bardzo nie lubią zmian, wolą aby wszystko pozostawało takie do jakiego są przyzwyczajone. Inne zaś bardzo kreatywnie podchodzą do różnych aspektów życiowych. Wszelkiego rodzaju nowości są niezwykle inspirujące.
  • Zabawa: różna u jednych i u drugich dzieci. Niektóre dzieci niezwykle kreatywnie podchodzą do zabawy: klocki mogą służyć do zbudowania farmy, zamku lub wieży, niezależnie od tego jaki budynek jest przedstawiony na pudełku. Zabawa może być równie ciekawa przy pomocy sztućców, doniczek i pudełek po jogurtach (z których można przecież zrobić postaci zwierząt lub rycerzy). Inne dzieci wolą jednak korzystać z zabawek zgodnie z ich przeznaczeniem i klocki służące do zbudowania farmy będą wykorzystywane dokładnie w tym celu (no i trzeba kupić osobny zestaw do budowania zamków). Poza tym lubią zabawy wymagające zaangażowania dotyku, węchu, smaku, słuchu i wzroku. I nie próbują robić jednej rzeczy na różne (nowe) sposoby – sposób raz sprawdzony i działający będzie tym poprawnym na zawsze.
  • Gromadzenie rzeczy: również odmienne. Jedne dzieci będą zbierały rzeczy „seryjne” – karty ze sportowcami, zestawy zwierzątek, miniaturowe lalki bądź samochodziki. Całymi kompletnymi seriami. Inne dzieci z kolei będą zbierały kamyki („to wcale nie są dwa takie same kamienie, jeden wygląda jak żaba, a drugi jak krokodyl”), pamiątki z podróży, patyki udające zwierzątka lub kryształy (pozostawione oczywiście przez UFO).

 

MYŚLENIE CZY ODCZUWANIE (w jaki sposób podejmujemy decyzje – głową czy sercem)balance_mind_and_heart_800_10001

  • Komunikacja: jedne dzieci cenią sobie uczciwość i bezpośredniość, co za tym idzie ich komunikacja jest dosyć bezpośrednia. Oczywistym jest, że trzeba Pani na ulicy powiedzieć, że ma brzydką sukienkę („być może ona o tym nie wiem, więc ja jej to powiem”). Inne dziecko również zauważyłoby brzydką sukienkę, ale nigdy nie zwróciłoby Pani uwagi z obawy przed sprawieniem przykrości („przecież Pani byłoby przykro”). Podczas dyskusji próby argumentowania „jestem starszy, wiem lepiej” nie jest wystarczająco dobrym powodem dla niektórych dzieci i trzeba się naprawdę natrudzić, aby przygotować zestaw logicznych argumentów przekonywujących takiego malca. Innym z kolei wystarczy argument „bo ja Cię o to proszę, będzie mi przykro jeśli tego nie zrobisz”.
  • Nauka: jedne dzieci preferują nauki ścisłe, które opierają się na zestawie obiektywnych zasad. Chętnie również uczestniczą we wszelkich wydarzeniach sportowych, w których rywalizacja odgrywa znaczną rolę. Inne dzieci dużo bardziej interesują się przedmiotami humanistycznymi, ciekawią ich zajęcia opowiadające o ludziach, różnych kulturach i sztukach.
  • Decyzje i opinie: dla jednych dzieci decyzje i opinie będą „ich własne”. Dosyć oporne na krytykę, nie przejmują się zbytnio opiniami innych ludzi, ponieważ mają doskonale wyrobione zdanie na każdy temat. Podejmowanie decyzji na podstawie logicznych i obiektywnych przesłanek jest dla nich dosyć łatwe. Dla innych dzieci z kolei opinia innych ludzi jest bardzo ważna i często starają się do niej dopasować. Muszą najpierw poznać argumentu różnych stron, przy czym ważniejsza jest dla nich ta, którą bardziej lubią. Naturalna potrzeba harmonii i przyjemnej atmosfery wokół jest dla nich kluczowa, co czasami powoduje, że przedkładają cudze potrzeby nad własne.

 

OCENIANIE CZY OBSERWACJA (jaki mamy styl działania – sporządzamy plany czy dajemy się ponieść)a_to_b_quickest_way_800_14922

  • Plany, plany i jeszcze raz plany: dotyczy to zarówno porządku dnia (spacer przed obiadem, czytanie przed snem) jak i ułożenia (bądź porozrzucania) zabawek w ich pokoju. Plan dnia raz ułożony i później wielokrotnie przećwiczony powoduje u nich duży komfort i poczucie bezpieczeństwa.   W tym również celu muszą dosyć szczegółowo wiedzieć co się będzie działo w najbliższym czasie „O czym będzie ten film?” lub „Jak długo będzie trwała wizyta u Pana Doktora?” Inne dzieci są z kolei bardziej otwarte na zmianę, przejażdżka tramwajem wieczorem lub niespodziewani goście przerywający popołudniowy odpoczynek są dla nich niezwykle ciekawe. Pełna spontaniczność.
  • Czas: postrzegany na różne sposoby. Jedne dzieci są bardzo punktualne i bywają zdenerwowane jeśli napotkają na swojej drodze opóźnienia (nawet jeśli chodzi o popołudniową zabawę w piaskownicy i mieliśmy tam być między 16 a 17). Inne z kolei w miarę elastycznie podchodzą do kwestii punktualności i jeśli w międzyczasie wydarzy się coś innego, równie ciekawego, mogą lekko porzucić poprzednią czynność / umówione spotkanie.
  • Podejmowanie decyzji: zwykle łatwiejsze dla dzieci, które wolą wiedzieć co się wydarzy i czego mogą się spodziewać. Przygotowany plan, podjęta decyzja, dokładne uzgodnienia zapewniają im komforty psychiczny. Dzieci takie wiedzą czego chcą, łatwo wybierają w sklepie książki i zabawki, a także co chcą robić w sobotnie popołudnie. Są jednak dzieci dla których podjęcie decyzji jest niezmiernie trudne, czasochłonne i frustrujące. Podjęcie decyzji oznacza dla nich zamknięcie innych opcji, które mogłyby być równie (jeśli nie bardziej) interesujące.

 

 

Przykładów przedstawiających zachowania typowe dla danych preferencji można by mnożyć bez końca. Osoby zainteresowane tym jak profile MBTI mają wpływ na nas i na nasze dzieci, ich zachowanie, naukę i dorastanie, zapraszam na moje warsztaty rozwojowe. Polecam również lekturę znakomitej książki „Temperament Twojego dziecka” Paula D. Tiegera i Barbary Barron – Tieger (Wydawnictwo Helion).